مركز ارتباط حضرت آیت الله العظمی سید علی حسينى سیستانی (مد ظله) در لندن، اروپا، شمال و جنوب امریکا است.
مسأله 1223. واجبات نماز یازده مورد است:
1. نیّت؛ 2. قیام (ایستادن)؛ 3. تكبیرة الاحرام (گفتن اَللهُ أَكْبَر در اوّل نماز)؛
4. قرائت؛ 5. ذكر؛ 6. ركوع؛ 7. سجود؛ 8. تشهّد؛ 9. سلام؛ 10. ترتیب؛ 11. موالات (پی در پی بودن اجزای نماز)؛
واجبات به دو دستۀ «رکن و غیر رکن» تقسیم میشود. [362]
مسأله 1224. بعضی از واجبات نماز «ركن» است، یعنی اگر انسان آنها را بهجا نیاورد، عمداً باشد یا سهواً و اشتباهاً، نماز باطل میشود و بعضی دیگر ركن نیست، یعنی اگر سهواً و اشتباهاً كم گردد، نماز باطل نمیشود.
«ارکان نماز» پنج مورد است:
1. نیّت؛
2. تكبیرة الاحرام؛
3. قیام متّصل به ركوع، یعنی از حالت ایستاده به ركوع رفتن و قیام هنگام گفتن تكبیرة الاحرام؛
4. ركوع؛
5. دو سجده از یک ركعت.
همچنین «موالات» به معنای اینکه فرد بین کارهای نماز آن قدر فاصله نیندازد که صورت و عنوان نماز از بین برود، ملحق به ارکان نماز میباشد. بنابراین، اگر سهواً بین افعال نماز به مقداری فاصله بیندازد که به مجموع آنها عنوان نماز صدق نکند، نماز باطل است.
نیز رعایت «ترتیب بین دو رکن نماز»، ملحق به ارکان حساب میشود. بنابراین، اگر مثلاً نمازگزار بعد از نماز متوجّه شود از روی فراموشی در رکعت اوّل نماز، دوسجدۀ آن را قبل از رکوع همان رکعت انجام داده، نمازش باطل است؛ بلکه اگر هنوز در رکعت اوّل باشد و متوجّه شود که ابتدا دو سجده را انجام داده و بعد رکوع نموده، بنابر احتیاط واجب نمازش باطل است و بنابر احتیاط واجب، دوباره انجام دادن دو سجده بعد از رکوع، کافی نیست.
مسأله 1225. اگر نمازگزار رکنی را زیاد نماید، در صورتی كه عمدی باشد، نماز باطل میشود و در صورتی كه از روی اشتباه و سهو باشد، چنانچه زیادی در ركوع یا در دو سجده از یک ركعت باشد، نماز بنابر احتیاط لازم، باطل میباشد، [363] وگرنه باطل نیست.
بنابراین، تكبیرة الاحرام از جهت زیادی، ركن نیست و چنانچه كسی سهواً دوبار تكبیرة الاحرام بگوید، نمازش باطل نمیشود و قیام رکنی متّصل به رکوع بدون اضافه شدن رکوع ممکن نیست؛ در نیّت هم، زیادی معنا ندارد.
مسأله 1226. اگر كسی به جهت ندانستن مسأله، دو بار تكبیرة الاحرام گفته، در صورتی كه جاهل مقصّر باشد، نمازش باطل است و باید آن را در وقت اعاده و خارج وقت قضا نماید؛ بلكه اگر جاهل قاصر هم باشد، بنابر احتیاط واجب، نماز را در وقت اعاده و خارج وقت قضا نماید؛
البتّه، اگر فرد در ابتدای نماز دو تكبیر گفته و تنها به تكبیر اوّل قصد افتتاح نماز نموده و تكبیر دوّم را به قصد افتتاح نماز و تكبیرة الاحرام نگفته، بلكه به توهّم اینكه در نماز غیر از تكبیرة الاحرام، تكبیر دیگری هم واجب است و از اجزای نماز است گفته، این مورد از قبیل زیادی ذكر است كه نماز را باطل نمیكند.
همچنین، کسی که به جهت ندانستن حکم شرعی رکن اضافه کرده است، مثلاً در یک رکعت دو بار رکوع انجام داده، در صورتی که جاهل مقصّر باشد نمازش باطل است؛ بلکه اگر جاهل قاصر نیز باشد نمازش بنابر احتیاط واجب باطل میباشد. [364]