مركز ارتباط حضرت آیت الله العظمی سید علی حسينى سیستانی (مد ظله) در لندن، اروپا، شمال و جنوب امریکا است.
کسی که «مال التّجاره و سرمایۀ کسب» دارد و قصد دارد از طریق آن، کسب و تجارت نماید، در صورت دارا بودن شرایط عمومی که قبلاً ذکر شد و شرایط اختصاصی که خواهد آمد، بنابر احتیاط واجب، باید زکات مال التّجاره و سرمایۀ کسب خویش را بپردازد که مقدار آن «یک چهلم» (5/2 درصد) میباشد.
مسأله 960. اگر مالک مال التّجاره، بچّۀ نابالغ یا فرد دیوانه باشد، به آن زکات تعلّق نمیگیرد و هنگامی که فرد، بالغ یا عاقل شد، چنانچه سایر شرایط ثبوت زکات وجود داشته باشد، از آن زمان، سال مربوط به زکات آغاز میشود.
شایان ذکر است، در جنون فرقی بین جنون دائمی و جنون موقّت نیست و مراد از جنون موقّت، آن است که فرد در دوره یا دورههایی از سال دیوانه باشد؛ البتّه اگر فرد تنها برای مدّت یک لحظه، بلکه یک ساعت و مانند آن در طول سال، مجنون و دیوانه شود، مضرّ نیست و در صورت جمع بودن سایر شرایط ثبوت زکات، بنابر احتیاط واجب، باید زکات مال التجاره را بپردازد.
مسأله 961. ثابت شدن زكات در مال التّجاره، مشروط به آن است كه فرد مالالتّجاره و سرمایۀ کسبش را از طریق معاوضه مثل خریدن یا مصالحۀ معاوضی و مانند آن مالک شده باشد و این حکم، شامل مالالتّجارهای که به فرد بخشیده شده یا به او ارث رسیده یا به او مجّانی و بدون عوض مصالحه شده و مانند آن نمیشود.
مسأله 962. در تعلّق زکات به مال التّجاره شرط است که به حدّ نصاب برسد و نصاب مال التّجاره همانند نصاب سکّۀ طلا و نقره میباشد که در مسائل «917 و 918» ذکر شد و کسی که مالالتّجارهاش به حدّ نصاب مذکور برسد، باید زکات آن را که مقدارش «یک چهلم» (5/2 درصد) است بپردازد.
مسأله 963. در تعلّق زکات به مال التّجاره، شرط است «یک سال زکاتی» از هنگامی كه فرد قصد تجارت و منفعت بردن داشته است بر آن مال گذشته باشد و همان طور که مسألۀ «861» ذکر شد، منظور از سال زکاتی در مال التّجاره، سپری شدن «دوازده ماه کامل قمری» میباشد.
مسأله 964. در تعلّـق زکات به مال التّجاره، شرط اســت قصــد تجــارت و منفعــت بردن در تمام سال باقی باشد. بنابراین، اگر فرد در میان سال از آن قصد منصرف شود و مثلاً قصد صرف مال التّجاره را در مؤونه نماید، زكات واجب نیست.
مسأله 965. در تعلّق زکات به مال التّجاره شرط است در تمام سال به اندازۀ قیمت اصل مال التّجاره (قیمت خرید یا قیمت تمام شدۀ مال التّجاره) یا بیشتر از آن، قابل فروش بوده و خریدار داشته باشد.
بنابراین، اگر مال التّجاره در قسمتی از سال به مقدار اصل سرمایه، قابل فروش نبوده و خریدار نداشته باشد، واجب نیست فرد زكات مال التجاره را بپردازد؛ مثلاً اگر سرمایه و مال التّجارۀ فرد، 100 میلیون تومان ارزش داشته باشد، ولی در بین سال ارزش آن کاسته شده و قیمتش 90 میلیون تومان شود، زکات ندارد.
مسأله 966. اگر مالک مال التّجاره برای مدّت قابل توجّهی به سبب وجود مانع و عاملی، عرفاً نتواند در مالش تصرّف نماید، مثل آنکه مالش به سرقت رفته یا غصب شده یا گم شده باشد، آن مال زکات ندارد.