مركز ارتباط حضرت آیت الله العظمی سید علی حسينى سیستانی (مد ظله) در لندن، اروپا، شمال و جنوب امریکا است.
مسأله 697. ملاک در جنسیّت واقعی افراد از جهت مذکّر یا مؤنّث بودن، نوع اندامهای تناسلی آنان است، کسی که آلت تناسلی حقیقی مردانه و بیضههای طبیعی دارد، مرد است و کسی که مَهْبِل و رحم و تخمدان طبیعی دارد، زن است، هرچند به علّتی آن را برداشته یا از بین رفته باشد.
بنابراین، معیار تشخیص جنسیّت، نوع اندام تناسلی خارجی و داخلی فرد است، نه تمایلات رفتاری و روحی و احساسی و نه نوع کروموزمها و ساختار ژنتیکی فرد، هرچند غالباً نوع کروموزمها و ساختار ژنتیکی افراد، متناسب با نوع اندام تناسلی خارجی و داخلی آنها میباشد.
امروزه در برخی از کشورها عملی به نام «تغییر جنسیّت» رایج شده و گاه امری قانونی محسوب میشود و بعضی از افراد مبتلا به اختلالات هویّت جنسی [558] اقدام به عمل مذكور مینمایند، که شرح آن از قرار ذیل است:
مردی که قصد تغییر جنسیّت دارد با مراجعه به پزشک و تزريق هورمونهای زنانه، علامات زنانگى از قبيل ريختن موهاى صورت، نازک شدن صدا، برآمدگی سینه در او پدید میآید و پزشک با قطع اندام تناسلى مردانه و ایجاد تغییرات موضعی، برای او اندام ساختگی شبیه اندام تناسلی بانوان درست میکند یا آنكه برای وی اندام تناسلى مصنوعى (پروتز) قرار میدهد؛
گاه فرد برای تشابه سازی بیشتر، اقدام به اعمال جراحی بینی، فک، گونه و مانند آن نموده تا از نظر ظاهری شبیه زنان شود و معمولاً هورمونتراپی بعد از آن نیز جهت بقای علامات زنانگی ادامه مییابد، ولی در هر حال خبری از رحم و تخمدان نیست و در نتیجه چنین فردی برای همیشه عقیم میشود.
زنى كه قصد تغيير جنسيّت دارد با مراجعه به پزشک و تزريق هورمونهای مردانه، علامات مردى از قبيل روييدن موى صورت یا درشت شدن صدا در او پدید میآید و پزشک بعد از برداشتن سینهها، رحم، تخمدانها و واژن، با ایجاد تغییرات موضعی، براى او اندام ساختگی شبیه اندام تناسلى مردانه درست میکند یا برایش اندام تناسلی مصنوعی (پروتز) قرار میدهد؛
گاه فرد برای تشابهسازی بیشتر اقدام به اعمال جراحی بینی، گونه، فک و غیره مینماید تا از نظر ظاهری شبیه مردان شود و معمولاً هورمونتراپی بعد از آن نیز جهت بقای علامات مردانگی ادامه مییابد، ولی در هر حال خبری از آلت تناسلی طبیعی و بیضههای واقعی نیست و در نتیجه چنین فردی نیز برای همیشه عقیم میشود.
مسأله 698. انجام امور مذکور در قسمت قبل که به عنوان تغییر جنسیّت انجام میشود، موجب تغيير واقعى جنسيّت در فرد نمیگردد و هویّت اصلی انسان تغییر نمیکند، بلکه ظاهر جسمی وی تغییر کرده و فرد «پسرنما» یا «دخترنما» میشود و لذا احكام شرعى او نیز تغيير نمىكند.
بنابراین، ازدواج با مرد یا زنی كه تغییر جنسیّت صوری داده، باطل و ازدواج با همجنس محسوب میشود، همچنان که صدور مدارک شناسایی با هویّت جنس مخالف برای وی جایز نیست و لازم است تمامی احكام نگاه، لمس، ارتباط با نامحرم و... را كه قبل از تغییر جنسیّتِ صوری، خود وی و دیگران مكلّف به آن بودند، پس از آن نیز رعایت كنند.
شایان ذکر است، از آنجا که این عمل جراحی، مستلزم نقص عضو مثل برداشتن رحم یا تخمدانها یا قطع اندام تناسلی مردانه و بیضهها است حرام میباشد؛ همچنان كه اگر این عمل جراحی موجب كشف عورت یا نگاه یا لمس آن - هرچند توسط پزشک همجنس - باشد، جایز نیست و صرف تمايلات رفتاری فرد، مطابق با جنس مخالف خویش، [559] مجوّز شرعی برای عمل مذكور محسوب نمیشود.
مسأله 699. اگر مقصود از تغيير جنسيّت، تغيير واقعی دستگاه تناسلى داخلى و خارجى باشد كه معيار اختلاف زن و مرد محسوب میشود، چنانچه این عمل با امور حرام (مانند كشف عورت یا نگاه یا لمس آن هرچند توسط پزشک همجنس) همراه باشد، شرعاً جایز نیست؛
علاوه بر آن، هرچند امر مذکور به خودی خود (فى حدّ ذاته) با قطع نظر از ملازمات حرام آن جایز است، ولى تا کنون این نوع تغییر جنسیّت محقّق نشده [560] و آنچه تا به حال صورت پذيرفته، همان تغيير ظاهرى است كه تأثيرى در تغيير احكام شرعی ندارد.
مسأله 700. كسانى كه دچار ناهنجارى در اندام تناسلى هستند و با عمل جرّاحى، واقعیّت جنسی آنان آشكار میشود، مانند مردى كه ظاهرى زنانه دارد، ولى دارای دستگاه تناسلى داخلى زنانه نیست و از جهت خلقت مرد است، چنانچه اندام تناسلى مردانۀ وی را كه مخفى شده، نمایان سازند، يا زنى كه اندام تناسلى زنانۀ داخلى دارد و از جهت خلقت زن است، اندام تناسلى ظاهرى مردانۀ وی را قطع كنند، اين عمل به خودی خود (فى حدّ ذاته) جایز است و ارتباطى با تغيير جنسيّت ندارد، بلکه «کشف هویّت جنسی فرد» محسوب میشود؛
البتّه، چنانچه عمل مذکور مستلزم امور حرام (مانند کشف عورت یا نگاه يا لمس حرام) باشد جایز نیست، مگر آنکه انجام آن ضرورت داشته باشد مثل اینکه ترک آن مستلزم مشقّت فوقالعاده شديد که معمولاً تحمّل نمیشود (حَرَج) یا ضرر قابل توجّه باشد و راه چارۀ مشروع دیگری وجود نداشته نباشد.