مركز ارتباط حضرت آیت الله العظمی سید علی حسينى سیستانی (مد ظله) در لندن، اروپا، شمال و جنوب امریکا است.
برخی از احكام ارث مربوط به جنینی كه هیچ یک از موانع شرعی ارث در آن نباشد، [1088] در ادامه ذکر میشود.
مسأله 1310. اگر فردی از دنیا برود در حالی که یکی از ورثۀ او جنینی باشد که زنده متولّد گردد، نوزاد مذکور پس از ولادت از متوفّیٰ ارث میبرد، هرچند ناقص الخلقه باشد.
مسأله 1311. اگر در مسألۀ قبل جنین زنده متولّد شود، [1089] هرچند مدّت کمی یا حتّی لحظهای [1090] زنده باشد و بعد بمیرد، از متوفّیٰ ارث میبرد و بعد از فوت وی سهم الارثش به ورثۀ او ارث میرسد.
بنابراین، اگر جنین مرده متولّد شود، ارث نمیبرد، هرچند قبل از تولّد زنده بوده و روح در آن دمیده شده باشد. همین طور است حکم، اگر بخشی از حَمْل به صورت زنده از بدن مادر خارج شود و قبل از انفصال و جدایی کامل بمیرد. [1091]
مسأله 1312. در ارث بردن جنین، شرط است که در هنگام فوت مورِّث، نطفۀ آن منعقد گردیده باشد، هرچند روح در آن دميده نشده باشد. بنابراین، اگر نطفه بعد از فوت مورِّث منعقد شود - مانند بعضی از موارد تلقیح مصنوعی - از فرد مذکور ارث نمیبرد، هرچند زنده متولّد گردد.
مسأله 1313. جنین تا وقتی متولّد نشده ارث نمیبرد، هرچند معلوم باشد که در شکم مادر زنده است.
بنابراین، اگر فردی از دنیا برود در حالی که یکی از ورثۀ او جنینی باشد که هنوز متولّد نشده، در صورتی که برخی از ورثۀ متوفّیٰ - غیر از جنین مذکور - در طبقه یا مرتبۀ بعد ارث باشد، سهم الارثی به وی داده نمیشود و منتظر ولادت جنین میماند؛
مثلاً اگر مرد همسری دارد که عقد موقّت وی است، چنانچه همسر مذکور از وی حامله شود و شوهرش در ایّام حاملگی فوت نماید و وارث شوهر در طبقۀ اوّل ارث فقط همان حمل باشد و در طبقۀ دوّم ارث برادرش باشد، ارثی به برادر متوفّیٰ داده نمیشود، بلکه صبر میکنند اگر جنین زنده متولّد شد، ارث اختصاص به وی دارد، وگرنه ارث به برادر متوفّیٰ داده میشود.
امّا اگر ورثۀ متوفّیٰ - غیر از جنین مذکور - هم طبقه و مرتبۀ وی در ارث باشند، جایز است بعد از کنار گذاشتن سهم الارث جنین، ارث بین آنان تقسیم شود.
در این صورت، اگر تعداد و جنسیّت جنین معلوم باشد - هرچند با كمک وسائل علمى و پزشكى - بايد هنگام تقسیم ارث بین سایر ورثه، سهم الارثش را نگه دارند، اگر زنده به دنیا آمد، سهم مذکور متعلّق به وی است، وگرنه سهم مذکور حسب سهام ارث بین سایر ورثه تقسیم میشود.
بنابراین در مثال فوق، اگر ورثۀ شوهر در طبقۀ اوّل ارث، فقط یک پسر و جنین مذکور باشد و جنین نیز معلوم باشد که دختر است، اموال متوفّیٰ سه قسمت شده، دو قسمت آن سهم پسر است که به وی داده میشود و یک قسمت دیگر برای جنین نگه داشته میشود، اگر زنده متولّد شد اختصاص به وی دارد، وگرنه به پسر داده میشود.
حکم صورتی که تعداد و جنسیّت جنین معلوم نیست، در مسألۀ بعد ذکر میشود.
مسأله 1314. اگر فردی از دنیا برود در حالی که برخی از ورثۀ او جنینی باشد که هنوز متولّد نشده و تعداد و جنسیّت جنین معلوم نباشد و احتمال قابل توجّه داده شود كه بیش از یکی است، بنابر احتياط واجب به مقدارِ تعدادی که احتمال میرود، سهم الارث مذکّر نگه دارند؛
در صورت فوق، چنانچه جنین زنده متولّد گردد و مقدار کنار گذاشته شده بیش از سهم الارث وی باشد، مقدار زيادى بین سایر ورثه تقسيم میشود و اگر جنین مذكور مرده به دنيا بیاید، ارثى ندارد و تمام مقدار كنار گذاشته شده بين ورثه تقسيم مىگردد.
مسأله 1315. اگر فردی از دنیا برود در حالی که یکی از ورثۀ او جنین مذکّری باشد که هنوز متولّد نشده و ورثۀ دیگر مثلاً پدر و همسر وی باشند، در این صورت سهم الارث حدّاقلی همسر و پدر متوفّیٰ به آنان داده میشود و نسبت به باقیماندۀ ارث منتظر ولادت جنین میمانند، اگر جنین زنده متولّد شد، باقیماندۀ ارث اختصاص به وی دارد، وگرنه باقیماندۀ مذکور حسب سهام ارث بین همسر و پدر متوفّیٰ قسمت میشود.
بنابراین، در مثال فوق سه بیست و چهارم [1092] اصل اموال متوفّیٰ به همسر وی[1093] و چهار بیست و چهارم[1094] اصل اموال متوفّیٰ به پدر وی داده میشود، و باقیماندۀ اموال یعنی
هفده بیست و چهارم نگه داشته میشود، اگر جنین زنده به دنیا آمد، باقیماندۀ مذکور اختصاص به وی دارد، وگرنه این مقدار نیز حسب سهام ارث سه بیست و چهارم به همسر متوفّیٰ و چهارده بیست و چهارم به پدر وی داده میشود. بنابراین، در این صورت سهم الارث نهایی همسر متوفّیٰ شش بیست و چهارم و سهم الارث نهایی پدر متوفّیٰ هجده بیست و چهارم خواهد بود.