مركز ارتباط حضرت آیت الله العظمی سید علی حسينى سیستانی (مد ظله) در لندن، اروپا، شمال و جنوب امریکا است.
مسأله 1569. گاه «بیمهگذار» اقدام به انعقاد نوعی قرارداد سرمایهگذاری با بیمهگر (شرکت بیمه) مینماید؛ [1405]
طبق این قرارداد، بیمهگذار متعهّد مىشود مبلغ معيّنى را بهطور نقد یا به صورت اقساط (ماهانه، فصلی سالانه يا بهطور دیگر) به «بيمهگر» بپردازد تا آن را در فعالیّتهای اقتصادی سرمایهگذاری نماید و در مقابل آن «بيمهگر» متعهّد میشود که علاوه بر ارائۀ خدمات بیمه - با توضیحی که در مسائل قبل بیان شد - اقدام به سرمایهگذاری در فعالیّتهای اقتصادی و اعطای سود حاصل از آن به «بیمهگذار» نماید.
در فرض مذکور، لازم است این قرارداد مطابق با عقود یا ایقاعات شرعی - با رعایت شرایط آن - مانند مصالحه، مشاركت، مضاربه، اجاره، جُعاله، وكالت در کلّیّه عقود یا ایقاعات شرعی یا ترکیبی از آنها منعقد گردد [1406] که توضیح دو مورد آن، به عنوان نمونه در مسائل بعد ذکر میشود.
مسأله 1570. اگر قرارداد بیمۀ سرمایهگذاری به عنوان «مصالحه» بین بیمهگذار با بیمهگر (شرکت بیمه) [1407] منعقد شود، تحقّق آن به صورت ذیل است:
بیمهگذار به عنوان «مُصالِح» متعهّد میشود مبلغ معیّنی را به صورت اقساط ماهانه - مثلاً - به بیمهگر بپردازد و وکالت میدهد بیمهگر، از طرف او [1408] آن مبالغ را به صورت مشاع در فعالیّتهای اقتصادی مطابق «عقود شرعی و معاملات اسلامی بدون ربا» سرمایهگذاری نماید؛
در مقابل، بیمهگر (شرکت بیمه) به عنوان «مُتصالِح» متعهّد میشود حسب مفاد وکالت مذکور اقدام به سرمایهگذاری در فعالیّتهای اقتصادی نماید و بعد از تحقّق سود و کسر هزینهها و حقّ الوکاله، سود مذکور را در زمان معیّن به بیمهگذار بپردازد و علاوه بر آن متعهّد میشود که خدمات بیمه را به کیفیّتی که در قرارداد مشخّص شده، به بیمهگذار ارائه نماید.
شایان ذکر است، شرایطی که بیمهگذار یا بیمهگر لازم است آن را رعایت نماید، در ضمن عقد صلح مذکور لحاظ میشود. [1409]
مسأله 1571. اگر قرارداد بیمۀ سرمایهگذاری به عنوان«جُعاله» بین بیمهگر (شرکت بیمه) با بیمهگذار منعقد شود، تحقّق آن به صورت ذیل است:
بیمهگر به عنوان «جاعل» اعلام مینماید: اگر بیمهگذار به عنوان «عامل» (در جُعاله) مبلغ معیّنی را به صورت اقساط ماهانه به بیمهگر بپردازد و نیز به وی وکالت دهد [1410] تا مبلغ مذکور را جهت سرمایهگذاری در فعالیّتهای اقتصادی مطابق «عقود شرعی و معاملات اسلامی بدون ربا» به صورت مشاع به کار گیرد، در مقابل بيمهگر متعهّد میشود که حسب مفاد وکالت مذکور اقدام به سرمایهگذاری در فعالیّتهای اقتصادی نماید و بعد از تحقّق سود و کسر هزینهها و حقّ الوکاله، سود مذکور را در زمان معیّن به بیمهگذار بپردازد و علاوه بر آن متعهّد میشود که خدمات بیمه را به کیفیّتی که در قرارداد مشخّص شده به بیمهگذار ارائه نماید؛
شایان ذکر است، در این قرارداد، تعهّدات بيمهگر به عنوان «جُعْل» و «عوض» در «جُعاله» محسوب میشود.
مسأله 1572. گاه شركتهای بیمهای که اقدام به سرمایهگذاری مینمایند، در ضمن لیستها و جداول خویش، مبلغ قطعی سودی را كه در آینده به بیمهگذار بابت سرمایهگذاری پرداخت میشود ارائه میكنند؛
برای این منظور، میتوان در ضمن قرارداد مصالحهای که در مسألۀ «1570» ارائه شد، بیمهگذار به عنوان «مُصالِح» شرط نماید که اگر مبلغ سود حاصل از سرمایهگذاری بعد از کسر هزینهها و حقّ الوکاله، کمتر از مقدار سود مورد انتظار و تعیین شده باشد، بيمهگر مقدار کمبود را جبران نموده و آن را به بیمهگذار بپردازد؛
همین طور، بيمهگر به عنوان «مُتصالِح» در ضمن عقد مصالحه شرط میکند که وکیل باشد تا چنانچه مبلغ سود حاصل از سرمایهگذاری بعد از کسر هزینهها و حقّ الوکاله، بیشتر از مقدار سود مورد انتظار و تعیین شده بود، مبلغ اضافه را برای خویش برداشته و با عقد صلح و مانند آن به خود تملیک نماید. [1411]