مركز ارتباط حضرت آیت الله العظمی سید علی حسينى سیستانی (مد ظله) در لندن، اروپا، شمال و جنوب امریکا است.
مسأله 185. فروش زراعت قبل از آشکار شدن آن، در حالی که هنوز بذر است، بنابر احتیاط واجب صحیح نیست؛ امّا اگر فرد زمین زراعی را بفروشد، فروش زراعت موجود در آن به تبع زمین - هرچند هنوز آشکار نشده باشد - صحیح میباشد.
مسأله 186. اگر پس از آشکار شدن زراعت، آن را با ریشههای داخل زمینش بفروشند، چند صورت دارد:
الف. خریدار در ضمن معامله با فروشنده شرط کرده که آن را - با اجرت یا بدون اجرت - در زمین باقی بگذارد تا خوشه در آورده و زمان برداشت فرا رسد یا متعارف چنین باشد، به گونهای که نیاز به تصریح وجود نداشته باشد؛
در این صورت، میتواند آنها را باقی بگذارد و در صورتی که اجرتی بابت زمین قرار داده شده، باید آن را بپردازد، هرچند زراعت را سبز چین کند.
ب. چنین شرطی در بین نبوده؛ در این صورت نباید بدون اجازۀ فروشنده آنها را باقی گذارد و چنانچه زراعت را باقی بگذارد، باید اجرت المثل استفاده از زمین در آن مدّت را بپردازد.
البتّه، در هر یک از دو صورت، اگر زراعت را باقی بگذارد تا خوشه در آورد، خوشهها مال خریدار است.
شایان ذکر است، چنانچه خریدار، زراعت را قبل از آنکه خوشه بیاورد به صورت سبزه بچیند، سپس ریشههای ثابت آن در زمین رشد کرده و خوشه بیاورد، خوشهها مال خریدار است و پرداخت اجرت استفاده از زمین در مدّت رشد ریشهها و خوشه دادن بر خریدار واجب نیست؛ مگر آنکه با وی شرط شده باشد (هر چند شرط ضمنی) که ریشهها را بکند، امّا وی چنین نکرده باشد.
مسأله 187. فروش زراعت بدون ریشهاش (به صورت سبز چین)، جایز است و چنانچه خریدار آن را قطع کند و ریشهها رشد کرده و خوشه دهد، خوشهها مال فروشنده است؛
ولی اگر خریدار زراعت را قطع ننموده و از آن امتناع ورزد، فروشنده میتواند به هر یک از امور ذیل اقدام کند:
الف. معامله را فسخ کند.
ب. خریدار را به قطع زراعت مجبور کند و اگر ممکن نبود، خودش آن را قطع کند؛ البتّه، در این صورت چنانچه ممکن است، بنابر احتیاط واجب از حاکم شرع اجازه بگیرد.
ج. زراعت را باقی گذاشته و اجرت المثل استفاده از زمین را مطالبه نماید؛ البتّه در این صورت، اگر زراعت رشد نموده و خوشه دهد، احتیاط واجب آن است که نسبت به خوشهها مصالحه نمایند. [215]
مسأله 188. فروختن خيار و گوجه و بادنجان و سبزیها و صیفیجات دیگری كه سالی چند مرتبه چيده میشود، در صورتی كه محصول آن ظاهر و نمايان شده باشد و تعداد دفعات چیدن مشتری معیّن شود، اشكال ندارد؛ [216]
ولی اگر محصول آن ظاهر و نمايان نشده باشد، فروختن آن بنابر احتیاط واجب صحیح نیست. [217]
مسأله 189. گیاهی که موجود است، امّا در زیر زمین پنهان میباشد، مثل سیبزمینی، شلغم، هویج و مانند آن، جایز است در همان حال فروخته شود.
مسأله 190. فروش خوشۀ حبوبات - غیر از گندم - در عوض حبوبات حاصل شده از همان خوشهها، صحیح نیست؛ ولی فروش آن در مقابل حبوبات دیگر صحیح است. بنابراین، میتوان لوبیای موجود در خوشه را در مقابل لوبیاهای دیگر فروخت؛ [218]
امّا فروش خوشۀ گندم در مقابل گندم، چه از همان خوشه باشد یا از خوشۀ دیگر، صحیح نیست [219] - چه قیمت (ثمن) کلّی در ذمّه باشد یا شخصی - و احتیاط مستحب است که خوشۀ جو، به جویی که از غیر آن خوشه باشد، فروخته نشود.