مناسک حج

اقسام عمره

مسئله 135 : عمره مانند حج است ، گاهى واجب است و گاهى مستحب ، و گاهى مفرده است و گاهى عمره تمتع .

مسئله 136 : عمره مانند حج بر هر مستطيعى كه داراى شرايط است واجب مى شود ، و وجوبش مانند وجوب حج فورى است ، 0پس كسى كه مستطيع براى عمره شد هر چند براى حج مستطيع نباشد واجب است عمره را به جا آورد .

بلى ظاهر اين است كه كسى كه وظيفه اش حج تمتع است و استطاعتش آن را ندارد ولى استطاعت عمره مفرده را دارد عمره مفرده بر او واجب نيست .

و بنابر اين اگر كسى مستطيع شود و قبل از موسم حج بميرد ، واجب نيست از اموالش براى او اجيرى جهت انجام دادن عمره مفرده بگيرند ، همچنان كه كسى كه براى حج اجير شده بعد از فراغت از اعمال حج نيابى واجب نيست عمره مفرده به جا آورد ، هر چند در اين هنگام استطاعت عمره داشته باشد ، لكن شايسته است كه احتياط در موارد ذكر شده ترك نشود . و اما كسى كه حج تمتع را به جا آورده مسلماً ، عمره مفرده بر او واجب نيست .

مسئله 137 : مستحب است عمره مفرده را در هر ماه از ماه هاى سال به جا آورد ، و وجود فاصله سى روز بين دو عمره لازم نيست ، پس جايز است يك عمره را در يك ماه اگر چه در آخر آن باشد و عمره ديگر را در ماه بعدى اگر چه در اول آن باشد بجا آورد .

و دو عمره را در يك ماه نمى توان به جا آورد ، در صورتى كه هر دو عمره براى يك شخص باشد چه آنشخص خود به جا آورنده باشد يا شخص ديگرى اگرچه عمره دوم را رجاءاً به جا آوردن اشكالى ندارد .

و ميتواند در يك ماه دو عمره بياورد يكى براى خود و ديگرى براى ديگرى يا يكى براى شخصى و ديگرى براى شخص ديگر ولى معتبر بودن فاصله اى كه ذكر شد بين عمره مفرده و تمتع مورد اشكال است ، پس احوط براى كسى كه عمره تمتع را در ماه ذى الحجة بجا آورده و مى خواهد عمره مفرده را بعد از پايان اعمال حج انجام دهد اين است كه عمره مفرده را در ماه شوال ـ مثلاً ـ انجام داده و مى خواهد بعد از آن عمره تمتع را بجا آورد اين است كه عمره تمتع را در همان ماه شوال انجام ندهد .

و اما بجا آوردن عمره مفرده بين عمره تمتع و حج ، ظاهر اين است كه موجب بطلان عمره تمتع خواهد شد ، و لازم است كه آن را اعاده نمايد .

بلى اگر در مكّه بماند تا روز ترويه ، يعنى هشتم ماه ذى الحجّه ، به قصد انجام حج ، در اين صورت عمره مفرده كه انجام داده عمره تمتع به حساب مى آيد ، و بعد از آن بايد حج تمتع بجا آورد .

مسئله 138 : همچنان كه عمره مفرده به استطاعت واجب مى شود ، به نذر و قسم و عهد و غير اينها نيز واجب مى شود .

مسئله 139 : عمره مفرده با عمره تمتع در اعمال شريكند ، و بيان اعمال عمره تمتع خواهد

آمد ، و عمره مفرده با عمره تمتع چند فرق دارد :

آنكه در عمره مفرده طواف نساء واجب است ولى در عمره تمتع واجب نيست .

آنكه عمره تمتع بجز در ماه هاى حج ( شوال و ذى القعدة و ذى الحجة ) واقع نمى شود و صحيح نخواهد بود ، ولى عمره مفرده در تمام ماه ها صحيح است ، و افضل آنها ماه رجب است .

آنكه بيرون آمدن از احرام در عمره تمتع منحصر به تقصير است ، ولى بيرون آمدن از احرام در عمره مفرده هم به تقصير و هم به سر تراشيدن ممكن است ، و سر تراشيدن افضل است .

اين حكم مردان است ، و اما زنان تقصير بر آنها متعين است در هر دو عمره .

آن كه عمره تمتع و حج بايد در يك سال واقع شوند چنان كه بيان خواهيم نمود ، ولى عمره مفرد چنين نيست ، پس كسى كه حج افراد و و عمره مفرد بر او واجب باشد مى تواند حج را در يك سال و عمره را در سال ديگرى به جا آورد .

آن كه در عمره مفرده اگر كسى قبل از فارغ شدن از سعى از روى علم و عمد جماع كند ، عمره وى حتماً باطل شده و واجب است آن را دوباره به جا آورد ، به اين طور كه تا ما بعد در مكه بماند و در آن ماه آن را دوباره به جا آورد ، و اما كسى كه در حين انجام عمره تمتع جماع نمايد حكم ديگرى دارد ، كه در مسأله 220 خواهد آمد .

مسئله 140 : احرام بستن براى عمره مفرده واجب است از همان ميقاتهايى باشد كه احرام عمره تمتع از آنها بسته مى شود ، و بيان آنها خواهد آمد .

بلى اگر مكلف در مكه باشد و بخواهد عمره مفرده به جا آورد ، جايز است از نزديكترين نقطه خارج حرم مانند حديبيه و جعرانيه و تنعيم احرام ببندد ، و واجب نيست به يكى از ميقاتها برود و از آنجا محرم شود ، مگر كسى كه عمره مفرده خود را به علت جماع قبل از سعى فاسد نموده باشد ، كه چنين شخصى براى عمره اى كه دوباره بايد بجا آورد بايد از يكى از ميقاتها احرام ببندد ، و بنابر احتياط احرام از اولين نقطه خارج از حرم براى او كافى نخواهد بود ، چنان كه در مسأله 223 خواهد آمد .

مسئله 141 : ورود در مكّه بلكه در حرم هم بدون احرام جايز نيست ، پس كسى كه بخواهد در غير ماههاى حج ( شوال ، ذو القعده ، ذو الحجّه ) وارد آنها شود بايد براى عمره مفرده احرام ببندد ، مگر كسى كه به علت كارى كه دارد مرتباً وارد و خارج

ميشود ، مانند هيزم شكن و علاف و امثال اينها ، و همچنين كسى كه بعد از تمام نمودن اعمال عمره تمتع و حج يا بعد از عمره مفرده از مكه خارج شده و بيرون رفته باشد ، كه چنين شخصى مى تواند پيش از گذشتتن ماهى كه عمره خود را در آن انجام داده بدون احرام وارد مكه شود . و حكم كسى كه بعد از عمره تمتع و قبل از حج از مكه خارج شود در مسأله 154 خواهد آمد .

مساله 142 : كسى كه عمره مفرده را در ماه هاى حج به جا آورده و تا روز ترويه ، يعنى هشتم ماه ذى الحجة ، در مكه باقى مانده و قصد حج نموده ، در اين صورت عمره

مفرده اى كه بجا آورد عمره تمتع به حساب مى آيد و بعد از آن كافى است كه حج تمتع بجا آورد ، و فرقى در اين حكم بين حج واجب و حج مستحبى نيست .