توضيح المسـائل

احكام چيزهائى كه روزه را باطل مى‏كند

مسأله 1624 ـ اگر انسان عمداً و از روى اختيار كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد ، روزه او باطل مى‏شود . و چنانچه از روى عمد نباشد اشكال ندارد . ولى جنب اگر بخوابد و به تفصيلى كه در مسأله (1602) گفته شد تا اذان صبح غسل نكند روزه او باطل است . و چنانچه انسان نداند كه بعضى از آنچه گفته شد روزه را باطل مى‏كند اگر در اين جهل كوتاهى نكرده باشد ، و ترديدى هم نداشته باشد ، يا آنكه اعتماد بر حجت شرعى داشته باشد ، اگر آن چيز را انجام دهد ، روزه‏اش باطل نمى‏شود ، مگر در خوردن و آشاميدن و جماع .

مسأله 1625 ـ اگر روزه‏دار سهواً يكى از كارهائى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد و به اعتقاد اينكه روزه‏اش باطل شده ، عمداً دوباره يكى از آنها را بجا آورد ، حكم مسأله گذشته درباره او جارى مى‏شود .

مسأله 1626 ـ اگر چيزى به زور در گلوى روزه‏دار بريزند ، روزه او باطل نمى‏شود ، ولى اگر مجبورش كنند كه روزه خود را به خوردن يا آشاميدن يا جماع باطل كند ، مثلاً به او بگويند اگر غذا نخورى ضرر مالى يا جانى به تو مى‏زنيم ، و خودش براى جلوگيرى از ضرر چيزى بخورد ، روزه او باطل مى‏شود . و در غير آن سه چيز نيز ـ بنابر احتياط واجب ـ باطل مى‏شود .

مسأله 1627 ـ روزه‏دار نبايد جائى برود كه مى‏داند چيزى در گلويش مى‏ريزند ، يا مجبورش مى‏كنند كه خودش روزه خود را باطل كند ، و اگر برود و از روى ناچارى خودش كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد ، روزه او باطل مى‏شود . و همچنين است ـ بنابر احتياط لازم ـ اگر چيزى را در گلويش بريزند .

آنچه براى روزه‏دار مكروه است

مسأله 1628 ـ چند چيز براى روزه‏دار مكروه است و از آن جمله است :

1 ـ دوا ريختن به چشم و سرمه كشيدن ، در صورتى كه مزه يا بوى آن به حلق برسد .

2 ـ انجام دادن هر كارى مانند خون گرفتن ، و حمام رفتن كه باعث ضعف مى‏شود .

3 ـ دارو در بينى ريختن ، اگر نداند كه به حلق مى‏رسد ، و اگر بداند به حلق مى‏رسد جايز نيست .

4 ـ بو كردن گياههاى معطّر .

5 ـ نشستن زن در آب .

6 ـ استعمال شياف .

7 ـ تر كردن لباسى كه در بدن است .

8 ـ كشيدن دندان ، و هر كارى كه بواسطه آن از دهان خون بيايد .

9 ـ مسواك كردن با چوب تر .

10 ـ بى جهت آب يا چيزى روان در دهان كردن .

و نيز مكروه است انسان بدون قصد بيرون آمدن منى زن خود را ببوسد ، يا كارى كند كه شهوت خود را به حركت آورد .

جائى كه قضا و كفاره واجب است

مسأله 1629 ـ اگر كسى روزه ماه رمضان را به خوردن يا آشاميدن يا جماع يا استمناء يا باقى ماندن بر جنابت باطل كند ، در صورتى كه از روى عمد و اختيار باشد و از روى ناچارى و جبر نباشد ، اضافه بر قضا ، كفاره هم بر او واجب مى‏شود . و احتياط مستحب آن است كه كسى كه روزه را به غير آنچه گفته شد باطل كند ، اضافه بر قضا ، كفاره هم بدهد .

مسأله 1630 ـ اگر كسى چيزى از آنچه را كه گذشت انجام دهد ، در حالى كه عقيده قطعى داشته كه روزه را باطل نمى‏كند ، كفاره بر او واجب نيست . وهمچنين است كسى كه نمى‏دانسته روزه بر او واجب است ، مانند كودكان در اوائل بلوغ .